Tin tức & Sự kiện
Hướng dẫn thi công tấm tường ALC: 7 bước chuẩn theo biện pháp thi công được phê duyệt
Tấm ALC lắp nhanh hay chậm, tường thẳng hay vênh, sau này có nứt mạch hay không — quyết định ở khâu chuẩn bị và ở vài chi tiết mà đội thợ chưa quen tấm hay bỏ qua. Bài này viết theo đúng trình tự trong biện pháp thi công tấm tường ALC đã được tư vấn giám sát và chủ đầu tư phê duyệt tại các dự án chung cư cao tầng — tức là cách làm được nghiệm thu, không phải kinh nghiệm truyền miệng.
Các tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 12867:2020 (tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép — yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, thi công và nghiệm thu), TCVN 4055:2012 (tổ chức thi công), TCVN 9398:2012 (công tác trắc địa) và TCVN 5308-1991 (an toàn trong xây dựng).
1. Chuẩn bị vật tư và dụng cụ
Vật tư chính
- Tấm tường ALC — khổ thông dụng 1.200 hoặc 2.200 × 600 mm, dày 100 hoặc 150 mm.
- Vữa chuyên dụng cho bê tông nhẹ mác M100 để lắp dựng tấm — độ bám dính không nhỏ hơn 1 MPa.
- Vữa trát bù cho bê tông nhẹ mác M75 để trám vá đường điện nước và hoàn thiện mạch.
- Keo foam chèn khe đỉnh tường.
- Ke thép mạ kẽm, đinh 10 (dài 100 mm), đinh nở, vít nở sắt D6, nêm gỗ.
- Lưới sợi thuỷ tinh tỷ trọng ≥ 140 g/m² và lưới mắt cáo cho các rãnh rộng.
Dụng cụ bắt buộc có
| Nhóm | Dụng cụ |
|---|---|
| Vận chuyển, nâng tấm | Xe nâng tay, xe cải tiến, máy lắp tấm (máy lắp lanh tô), tay đòn chỉnh tấm |
| Gia công | Máy cắt tấm, máy khoan, dao xây |
| Trộn vữa | Máy khuấy vữa, xô khuấy vữa |
| Đo đạc, căn chỉnh | Máy laze, thước nivo, thước nhôm dài ≥ 2 m, thước dây, dây rọi |
| Định vị | Nêm gỗ (khoảng 140 × 40 × 40 mm), búa đinh |
Thiếu thước nhôm 2 m và nêm gỗ là hai thiếu sót phổ biến nhất — không có chúng thì không kiểm soát được độ phẳng và không giữ được tấm trong lúc vữa chưa đông.
2. Tập kết và vận chuyển tấm lên sàn
- Kiện tấm chuyển từ nhà máy đến công trình bằng xe ô tô. Nghiệm thu ngay khi hàng về, sau đó mới hạ xuống bãi tập kết bằng xe nâng.
- Kiện xếp ngoài bãi phải che phủ bạt. Tấm ngấm nước sẽ nặng, khó thi công và lâu khô khi hoàn thiện.
- Khi thi công, dùng xe nâng tay hoặc xe cải tiến kéo kiện tấm tới vị trí vận thăng, đưa lên sàn thi công bằng vận thăng.
- Vật tư nhỏ (ke, đinh, nêm, vữa bao) tập kết tại kho, chuyển lên theo từng đợt.
3. Bảy bước thi công tường tấm ALC
Bước 1 — Trắc đạc, bật mực
- Căn cứ bản vẽ thiết kế và bản vẽ shopdrawing đã được phê duyệt, tiến hành bật mực chân tường và đỉnh tường.
- Đánh dấu vị trí cửa để gia công và lắp đặt tấm.
- Nên bật thêm mực gửi (mực song song cách tim tường một khoảng cố định) để thuận tiện cho việc kiểm tra và nghiệm thu sau này.
Bước 2 — Lắp tấm đầu tiên
- Chuyển tấm đến vị trí lắp dựng, bắt đầu từ trong ra ngoài.
- Miết vữa chuyên dụng M100 tại tất cả các mặt tiếp giáp của tấm: mặt sàn, cột, vách, tường xây.
- Căn chỉnh độ thẳng đứng và độ phẳng của tấm bằng dây rọi và máy laze.
- Đóng ke thép liên kết tấm với sàn và với cột, vách, tường xây. Mỗi tấm dùng 1 ke thẳng và 1 ke chữ L; khoảng cách theo chiều cao bằng chiều rộng tấm hoặc chiều dài tấm.
- Đặt nêm gỗ định vị chân tấm, khoảng cách nêm 800 – 1.000 mm.
Bước 3 — Lắp hết hàng đầu tiên
- Miết vữa chuyên dụng M100 lên cạnh tấm đã lắp, rồi lắp tấm tiếp theo tương tự tấm đầu tiên.
- Đóng ke thẳng liên kết hai đỉnh tấm liền kề.
- Lưu ý quan trọng: lắp xong hàng đầu tiên phải dừng lại kiểm tra độ thẳng đứng, độ lệch trục và độ bằng phẳng của cả hàng. Hàng đầu sai thì cả bức tường sai theo.
Bước 4 — Lắp các hàng tiếp theo
- Lắp lần lượt đến hàng cuối cùng. Hai hàng liên tiếp phải xây so le, ngậm vào nhau tại vị trí góc giao.
- Độ rộng mạch vữa đứng và ngang: 5 – 10 mm.
- Không lắp quá 3 – 5 hàng liên tục. Dừng lại để liên kết ổn định, sau khoảng 8 giờ mới thi công tiếp. Đây là quy định hay bị bỏ qua nhất khi thợ chạy tiến độ, và là nguyên nhân trực tiếp của tường bị xô, nghiêng.
- Sau 3 – 5 ngày, khi vữa đã đóng cứng, mới rút nêm và trám vữa đầy các vị trí vừa rút nêm.
- Kiểm tra bằng thước thẳng 2 m và máy laze hoặc nivo: độ bằng phẳng ≤ 3 – 5 mm.
- Hàng trên cùng gia công cắt theo kích thước thực tế tại công trình.
Bước 5 — Lắp lanh tô
- Dùng chính tấm panel ALC có cốt thép làm lanh tô.
- Chiều dài gác mỗi bên tối thiểu 150 mm.
- Mạch đứng tại vị trí tấm lanh tô và tấm xếp cuối hàng để rộng 10 – 20 mm để vữa chuyên dụng vào đầy.
- Sau 2 – 3 ngày mới lắp lanh tô tiếp theo và chuyển sang công tác hoàn thiện.
Bước 6 — Cắt đục và trám vá đường điện nước
- Kết thúc công tác xây phải chờ đủ 3 ngày mới được đục tường thi công MEP.
- Bật mực định vị tuyến MEP lên tường trước, sau đó dùng máy cắt tạo rãnh rồi mới đục — không đục tự do.
- Nghiệm thu hệ MEP với tư vấn giám sát và chủ đầu tư trước khi trát bù.
- Trát bù bằng vữa cho bê tông nhẹ M75.
- Rãnh rộng trên 50 mm và tất cả rãnh ống bảo ôn điều hoà: đóng lưới mắt cáo trước khi trát bù.
- Rãnh rộng dưới 50 mm: trát bù trực tiếp bằng vữa M75.
- Vị trí tiếp giáp giữa vữa trám và tấm ALC: dán lưới sợi thuỷ tinh bề rộng ≥ 100 mm, tỷ trọng ≥ 140 g/m². Bỏ bước này là nứt chân chim dọc theo vệt trám.
- Ống kỹ thuật xuyên tường phải xây chèn vữa kín xung quanh.
Bước 7 — Xử lý đỉnh tường và hoàn thiện mạch
- Sau khi lắp tấm tới đáy cos dầm, bơm keo foam vào khe giữa đỉnh tấm và dầm.
- Cắt lõm phần keo foam 10 mm mỗi bên, rồi chèn vữa phẳng mặt vào phần vừa cắt lõm.
- Đắp vữa đỉnh tấm, bơm form vá chèn vữa trát M75, hoàn thiện toàn bộ mạch.
- Kiểm tra và xử lý dứt điểm các mạch liên kết trước khi bàn giao cho công tác bả, sơn.
4. Hai phương án lắp dựng
Phương án 1 — Lắp bằng máy kết hợp thủ công
Dùng máy lắp tấm để nâng tấm, kết hợp nhân công đưa tấm vào vị trí. Máy lắp tấm có giới hạn chiều cao — thông thường khoảng 4.950 mm cho tầng 1 và 4.250 mm cho các tầng trên. Với hàng tấm trên cùng: dùng máy nâng tấm lên giáo, sau đó nhân công chuyển tấm vào vị trí lắp dựng.
Phương án 2 — Dùng xe nâng cắt kéo
Với vách ALC cao hoặc mặt bằng rộng thoáng, dùng xe nâng người kiểu cắt kéo để lắp đặt. Nhanh và an toàn hơn bắc giàn giáo, nhưng cần mặt sàn đủ tải và đủ phẳng cho xe di chuyển.
Tuỳ điều kiện thực tế trên sàn thi công mà chọn lắp bằng máy, lắp thủ công, hoặc kết hợp cả hai.
5. Các chi tiết liên kết phải làm đúng
| Vị trí | Cách làm |
|---|---|
| Chân tường | Vữa chân tường + ke vuông mạ kẽm + đinh 10 cm, cố định vào sàn bằng vít nở sắt D6 hoặc đinh nở. Giữ nêm gỗ tới khi vữa đảm bảo. |
| Chân tường khu WC | Đổ chân cơ bê tông cao 300 mm trước, tấm ALC lắp lên trên chân cơ. |
| Đỉnh tường | Bơm keo foam → cắt lõm 10 mm → chèn vữa phẳng mặt. Dán lưới sợi thuỷ tinh bản ≥ 100 mm tại tiếp giáp. |
| Giáp cột, vách bê tông, tường xây | Keo chuyên dụng + ke vuông mạ kẽm + đinh 10 cm, vít nở sắt M6, dán lưới sợi thuỷ tinh phủ mạch. |
| Giao chữ T với tường xây | Đóng bát râu liên kết khoảng cách 400 mm, phủ lưới sợi thuỷ tinh hai bên trước khi trát. |
| Góc giao hai tường tấm | Hai hàng liên tiếp xây so le ngậm vào nhau; ke vuông mạ kẽm + đinh 10 cm ở cả hàng N và hàng N+1. |
| Khuôn cửa | Vít cửa bắt trực tiếp vào tấm theo chi tiết cửa; chèn vữa kín quanh khuôn. |
Quy cách ke liên kết thường dùng (thép lá mạ kẽm dày 1,8 – 2 mm):
| Loại ke | Kích thước |
|---|---|
| Ke thẳng to | 185 × 27 × 2 mm |
| Ke thẳng nhỏ | 165 × 17 × 2 mm |
| Ke vuông to | 125 × 65 × 27 × 2 mm |
| Ke vuông nhỏ | 110 × 55 × 17 × 2 mm |
6. Mài, trám tạo phẳng bề mặt
- Khi độ vênh giữa hai tấm liền kề lớn hơn 3 mm: mài phẳng khe liên kết trước khi bả.
- Các vị trí sứt cạnh, vỡ góc: trám bằng vữa chuyên dụng, không dùng xi măng cát thường.
- Toàn bộ mạch liên kết phải đầy vữa — không để rỗng ruột bên trong mạch.
7. Nghiệm thu — các con số cần nhớ
| Hạng mục | Yêu cầu |
|---|---|
| Mạch vữa đứng và ngang | 5 – 10 mm |
| Mạch tại tấm lanh tô, tấm xếp cuối hàng | 10 – 20 mm |
| Độ bằng phẳng (thước 2 m) | ≤ 3 – 5 mm |
| Độ vênh giữa hai tấm | > 3 mm phải mài phẳng |
| Chiều dài gác lanh tô mỗi bên | ≥ 150 mm |
| Độ bám dính vữa chuyên dụng | ≥ 1 MPa |
| Số hàng lắp liên tục | Không quá 3 – 5 hàng, nghỉ 8 giờ |
| Thời điểm rút nêm | Sau 3 – 5 ngày |
| Thời điểm được đục MEP | Sau khi xây xong 3 ngày |
8. Định mức vật tư để chuẩn bị đủ
| Hạng mục | Định mức tham khảo |
|---|---|
| Vữa liên kết – tấm 75 mm | 4,5 – 6 kg/m² |
| Vữa liên kết – tấm 100 mm | 6 – 8 kg/m² |
| Vữa liên kết – tấm 150 mm | 9 – 11 kg/m² |
| Vữa liên kết – tấm 200 mm | 12 – 14 kg/m² |
| Ke liên kết | 1 ke thẳng + 1 ke L cho mỗi tấm |
| Nêm gỗ định vị chân tấm | Khoảng cách 800 – 1.000 mm |
| Bột bả skimcoat | 1,2 – 1,6 kg/m² một lớp |
| Hao hụt cắt gọt | Cộng thêm 3 – 5% |
9. Sáu lỗi khiến tường tấm ALC bị nứt
- Xây mạch dày như xây gạch. Mạch đúng là 5 – 10 mm. Mạch dày làm mất ưu điểm của tấm, tốn vữa và dễ nứt.
- Tự pha vữa xi măng cát thay vữa chuyên dụng. Bám dính kém, co ngót khác với tấm, nứt mạch sau vài tháng. Vữa lắp tấm phải là vữa cho bê tông nhẹ M100, bám dính ≥ 1 MPa.
- Lắp liên tục quá 5 hàng, không nghỉ. Vữa chưa kịp làm việc, tường bị xô và nghiêng.
- Rút nêm quá sớm. Phải đủ 3 – 5 ngày. Rút sớm là tấm tụt, mạch hở.
- Đục MEP ngay sau khi xây. Phải chờ đủ 3 ngày, và phải cắt rãnh bằng máy trước khi đục.
- Bỏ lưới sợi thuỷ tinh ở mạch ghép và vệt trám. Đây là nguyên nhân số một của những vết nứt chân chim chạy dọc mạch mà chủ nhà hay phàn nàn.
10. An toàn khi thi công
- Tấm khổ lớn và nặng — bố trí đủ người và thiết bị nâng, đặc biệt với tấm dài trên 2 m.
- Đeo găng tay, kính bảo hộ và khẩu trang khi cắt, khoan, đục.
- Không đứng dưới khu vực đang nâng, cẩu tấm.
- Kiểm tra tải trọng sàn và độ phẳng trước khi đưa xe nâng, xe cắt kéo lên sàn thi công.
- Vữa chuyên dụng có thành phần xi măng, tránh tiếp xúc trực tiếp với da và mắt.
11. Cần tấm và bộ vật tư đúng chuẩn?
Toàn bộ quy trình trên chỉ chạy đúng khi vật tư đúng loại: tấm đạt TCVN 12867:2020, vữa lắp tấm M100 bám dính ≥ 1 MPa, vữa trát bù M75, lưới sợi thuỷ tinh ≥ 140 g/m², ke mạ kẽm đúng quy cách. Dùng sai một thứ trong đó là hỏng cả bức tường.
Vật Liệu Xanh DHC cung cấp tấm panel ALC, vữa liên kết tấm chuyên dụng, bột bả skimcoat và phụ kiện lắp dựng — đủ bộ trong một chuyến xe, giao tận chân công trình từ Miền Trung trở ra Miền Bắc.
Anh gửi bản vẽ qua Zalo 0971 592 156, chúng tôi bóc khối lượng miễn phí: số mét vuông tấm, số bao vữa, số ke và lưới cần dùng, kèm giá trọn bộ. Với công trình có kết cấu đặc biệt — nhịp lớn, tải trọng lớn hoặc yêu cầu chống cháy cao — gọi trước để được tư vấn phương án và xác nhận với nhà máy.